उत्पन्न दाखला दुरुस्ती ऑनलाइन कशी करावी? (संपूर्ण मार्गदर्शक)

आज अनेक सरकारी योजना, शिष्यवृत्ती, शिक्षण प्रवेश, कर्ज सवलत किंवा आरक्षणाचा लाभ घेण्यासाठी उत्पन्न दाखला (Income Certificate) अनिवार्य असतो. मात्र दाखला काढताना नाव, पत्ता, उत्पन्न रक्कम, वर्ष किंवा कुटुंबातील सदस्यांची माहिती चुकून चुकीची नोंदली गेली असेल, तर पुढे मोठ्या अडचणी येऊ शकतात. अशा वेळी उत्पन्न दाखला दुरुस्ती ऑनलाइन पद्धतीने करणे हा सर्वात सोपा आणि वेळ वाचवणारा मार्ग ठरतो.

या लेखात आपण उत्पन्न दाखल्यात दुरुस्ती ऑनलाइन कशी करायची, त्यासाठी लागणारी कागदपत्रे, संपूर्ण प्रक्रिया, अर्जाची स्थिती कशी तपासायची आणि महत्त्वाच्या सूचना सविस्तर पाहणार आहोत.

उत्पन्न दाखला दुरुस्ती कधी करावी?

खालीलपैकी कोणतीही चूक असल्यास उत्पन्न दाखल्यात दुरुस्ती करणे आवश्यक आहे:

• अर्जदाराच्या नावात किंवा आडनावात चूक
• वडील/पती यांच्या नावात त्रुटी
• वार्षिक उत्पन्न रक्कम चुकीची असणे
• पत्त्यात बदल किंवा स्पेलिंग चूक
• आर्थिक वर्ष चुकीचे नमूद झालेले असणे
• कुटुंबातील सदस्यांची माहिती अचूक नसणे

या चुका वेळेवर दुरुस्त न केल्यास सरकारी लाभ नाकारले जाऊ शकतात.

हे पण वाचा : तलाठी भरती साठी आवश्यक कागदपत्रे | संपूर्ण व विश्वासार्ह माहिती

उत्पन्न दाखला दुरुस्ती ऑनलाइन करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे

ऑनलाइन दुरुस्ती करताना खालील कागदपत्रे तयार ठेवा:

• जुना उत्पन्न दाखला (कॉपी)
• आधार कार्ड
• ओळखपत्र (मतदार ओळखपत्र / पॅन कार्ड)
• पत्ता पुरावा (रेशन कार्ड, वीज बिल इ.)
• नवीन/योग्य उत्पन्नाचा पुरावा


• तहसीलदार प्रमाणपत्र
• नोकरीचे वेतन प्रमाणपत्र किंवा स्वयंघोषणा
• पासपोर्ट साइज फोटो

टीप: दुरुस्तीच्या प्रकारानुसार काही अतिरिक्त कागदपत्रे मागितली जाऊ शकतात.

उत्पन्न दाखला दुरुस्ती ऑनलाइन कशी करावी? (स्टेप बाय स्टेप)

1) अधिकृत पोर्टलला भेट द्या

आपल्या राज्याच्या महाऑनलाइन / सेवा सेतू / डिजिटल सेवा पोर्टल वर लॉगिन करा.

2) लॉगिन किंवा नोंदणी करा

• आधीच खाते असल्यास User ID आणि Password वापरून लॉगिन करा

• नवीन वापरकर्त्यांसाठी आधी नोंदणी करा

3) “उत्पन्न दाखला दुरुस्ती” सेवा निवडा

सेवांच्या यादीतून Income Certificate Correction / Update हा पर्याय निवडा.

4) अर्ज क्रमांक टाका

जुन्या उत्पन्न दाखल्याचा अर्ज क्रमांक किंवा प्रमाणपत्र क्रमांक प्रविष्ट करा.

5) दुरुस्तीची माहिती भरा

ज्या माहितीमध्ये चूक आहे ती योग्य माहिती काळजीपूर्वक भरा.

6) कागदपत्रे अपलोड करा

आवश्यक कागदपत्रे स्पष्ट आणि वाचनीय स्वरूपात अपलोड करा.

7) अर्ज सबमिट करा

सर्व माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा आणि Acknowledgement / पावती जतन करून ठेवा.

उत्पन्न दाखला दुरुस्ती अर्जाची स्थिती कशी तपासावी?

• पोर्टलवर लॉगिन करा
• “अर्ज स्थिती तपासा” किंवा “Track Application” वर क्लिक करा
• अर्ज क्रमांक टाका
• अर्ज सध्या कोणत्या टप्प्यावर आहे ते पाहता येईल

साधारणपणे 7 ते 15 कार्यदिवसांत दुरुस्ती पूर्ण होते.

हे पण वाचा : सरकारी नोकरी निवड प्रक्रिया समजून घ्या

दुरुस्त केलेला उत्पन्न दाखला कसा डाउनलोड करावा?

अर्ज मंजूर झाल्यानंतर:

• पोर्टलवर लॉगिन करा
• “Download Certificate” पर्याय निवडा
• दुरुस्त उत्पन्न दाखला PDF स्वरूपात डाउनलोड करा
• आवश्यक असल्यास प्रिंट काढा

उत्पन्न दाखला दुरुस्ती करताना महत्त्वाच्या सूचना

• चुकीची किंवा खोटी माहिती देऊ नका
• कागदपत्रे अपलोड करताना स्पष्ट स्कॅन असणे आवश्यक
• अर्ज क्रमांक सुरक्षित ठेवा
• दुरुस्तीची गरज असल्यास लवकर अर्ज करा
• शंका असल्यास जवळच्या CSC / सेवा केंद्राची मदत घ्या

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

प्रश्न 1: उत्पन्न दाखला दुरुस्ती ऑनलाइन मोफत आहे का?

बहुतेक राज्यांमध्ये नाममात्र सेवा शुल्क आकारले जाते.

प्रश्न 2: एकाच उत्पन्न दाखल्यात अनेक दुरुस्त्या करता येतात का?

होय, संबंधित कागदपत्रे दिल्यास अनेक दुरुस्त्या करता येतात.

प्रश्न 3: ऑफलाइन दुरुस्ती करता येते का?

हो, तहसील कार्यालय किंवा सेवा केंद्रातून ऑफलाइन दुरुस्ती करता येते.

प्रश्न 4: दुरुस्ती नाकारली गेल्यास काय करावे?

कारण तपासून आवश्यक कागदपत्रांसह पुन्हा अर्ज करता येतो.

निष्कर्ष

उत्पन्न दाखल्यातील चुकीची माहिती भविष्यात मोठा अडथळा ठरू शकते. त्यामुळे वेळ वाचवण्यासाठी आणि पारदर्शक प्रक्रियेसाठी उत्पन्न दाखला दुरुस्ती ऑनलाइन करणे हा सर्वोत्तम पर्याय आहे. योग्य कागदपत्रे आणि अचूक माहिती दिल्यास प्रक्रिया सोपी व जलद पूर्ण होते.