मृत्यू दाखला ऑनलाइन कसा काढावा? | संपूर्ण मार्गदर्शक

आजच्या डिजिटल युगात सरकारी कागदपत्रे काढण्यासाठी कार्यालयात वारंवार फेऱ्या मारण्याची गरज उरलेली नाही. जन्म दाखल्याप्रमाणेच मृत्यू दाखला (Death Certificate) देखील आता ऑनलाइन पद्धतीने काढता येतो. मृत्यू दाखला हा एक अत्यंत महत्त्वाचा कायदेशीर दस्तऐवज असून तो अनेक सरकारी व खाजगी कामांसाठी आवश्यक असतो.

या लेखात आपण मृत्यू दाखला ऑनलाइन कसा काढावा, त्यासाठी लागणारी कागदपत्रे, अर्जाची प्रक्रिया, स्टेटस कसे तपासायचे आणि काही महत्त्वाच्या सूचना सविस्तरपणे जाणून घेणार आहोत.

मृत्यू दाखला म्हणजे काय?

एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूची अधिकृत नोंद दर्शवणारा दस्तऐवज म्हणजे मृत्यू दाखला. हा दाखला स्थानिक महानगरपालिका, नगरपरिषद, ग्रामपंचायत किंवा आरोग्य विभागाकडून दिला जातो. मृत्यूची तारीख, वेळ, ठिकाण आणि कारण याची माहिती या दाखल्यात नमूद केलेली असते.

हे पण वाचा : सरकारी नोकरी निवड प्रक्रिया समजून घ्या

मृत्यू दाखल्याची गरज का असते?

मृत्यू दाखला खालील कामांसाठी आवश्यक असतो:

• वारसा हक्क मिळवण्यासाठी
• बँक खाते बंद किंवा हस्तांतरणासाठी
• विमा क्लेम (Life Insurance) मिळवण्यासाठी
• पेन्शन बंद किंवा हस्तांतरणासाठी
• मालमत्तेच्या नावांतरासाठी
• सरकारी योजनांमधील लाभ मिळवण्यासाठी

मृत्यू दाखला ऑनलाइन काढण्याचे फायदे

• घरबसल्या अर्ज करण्याची सुविधा
• वेळ आणि खर्चाची बचत
• कार्यालयीन गर्दी टाळता येते
• अर्जाची स्थिती ऑनलाइन तपासता येते
• पारदर्शक आणि सोपी प्रक्रिया

मृत्यू दाखला ऑनलाइन कसा काढावा? (स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया)

1) अधिकृत पोर्टलला भेट द्या

महाराष्ट्रात मृत्यू दाखल्यासाठी संबंधित महानगरपालिका / नगरपरिषद / ग्रामपंचायत किंवा राज्य सरकारचे अधिकृत पोर्टल वापरले जाते.

2) नोंदणी / लॉगिन करा

पहिल्यांदा अर्ज करत असाल तर मोबाईल नंबरच्या मदतीने नोंदणी करा. आधी खाते असेल तर थेट लॉगिन करा.

3) मृत्यू नोंदणी अर्ज भरा

अर्जात खालील माहिती भरावी लागते:

• मृत व्यक्तीचे पूर्ण नाव
• मृत्यूची तारीख व ठिकाण
• वय, लिंग
• मृत्यूचे कारण (जर उपलब्ध असेल तर)
• अर्जदाराची माहिती (नातेवाईक)

4) आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा

सर्व कागदपत्रे स्पष्ट स्कॅन करून अपलोड करा.

5) अर्ज सबमिट करा

सर्व माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा. सबमिट केल्यानंतर Acknowledgement / Application Number मिळतो.

6) पडताळणी व दाखला मिळणे

संबंधित कार्यालयाकडून माहितीची पडताळणी केल्यानंतर मृत्यू दाखला मंजूर केला जातो. मंजुरीनंतर तो ऑनलाइन डाउनलोड करता येतो किंवा काही ठिकाणी पोस्टानेही मिळतो.

हे पण वाचा : तलाठी भरती साठी आवश्यक कागदपत्रे | संपूर्ण व विश्वासार्ह माहिती

मृत्यू दाखल्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे

• मृत्यूची माहिती देणारे प्रमाणपत्र (रुग्णालयाकडून मिळालेले)
• मृत व्यक्तीचा आधार कार्ड (असल्यास)
• अर्जदाराचा आधार कार्ड
• पत्ता पुरावा
• रेशन कार्ड / कुटुंब नोंद (असल्यास)

मृत्यू दाखल्याचा स्टेटस कसा तपासावा?

1. अधिकृत वेबसाइटवर लॉगिन करा
2. Application Status / Track Application पर्याय निवडा
3. अर्ज क्रमांक टाका
4. स्क्रीनवर अर्जाची सद्यस्थिती दिसेल

मृत्यू दाखला मिळायला किती वेळ लागतो?

साधारणपणे अर्ज योग्यरित्या भरला असल्यास 7 ते 15 कार्यदिवसांत मृत्यू दाखला मिळतो. काही महानगरपालिकांमध्ये हा कालावधी कमी-अधिक असू शकतो.

महत्त्वाच्या सूचना

मृत्यू झाल्यानंतर शक्यतो 21 दिवसांच्या आत नोंदणी करणे आवश्यक असते
चुकीची माहिती भरल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो
सर्व कागदपत्रे स्पष्ट आणि योग्य स्वरूपात अपलोड करा
अर्ज क्रमांक सुरक्षित ठेवा

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

Q1. मृत्यू दाखला ऑनलाइन नसेल तर काय करावे?

जर ऑनलाइन सुविधा उपलब्ध नसेल तर संबंधित ग्रामपंचायत किंवा नगरपरिषद कार्यालयात प्रत्यक्ष अर्ज करता येतो.

Q2. मृत्यू दाखल्यासाठी शुल्क लागते का?

सामान्यतः ठराविक कालावधीत अर्ज केल्यास शुल्क कमी किंवा मोफत असते. उशीर झाल्यास दंड लागू होऊ शकतो.

Q3. मृत्यू दाखला किती प्रतींमध्ये मिळतो?

ऑनलाइन पद्धतीने आवश्यक तेवढ्या प्रती डाउनलोड करता येतात.

निष्कर्ष

मृत्यू दाखला ऑनलाइन काढणे ही प्रक्रिया आज अतिशय सोपी आणि वेळ बचत करणारी आहे. योग्य माहिती व कागदपत्रांसह अर्ज केल्यास कोणत्याही अडचणीशिवाय मृत्यू दाखला मिळू शकतो. हा दाखला अनेक महत्त्वाच्या कायदेशीर कामांसाठी आवश्यक असल्यामुळे तो वेळेत काढणे अत्यंत गरजेचे आहे.

जर तुम्ही सरकारी सेवा, दाखले किंवा योजनांबाबत माहिती शोधत असाल, तर अशा प्रकारची मार्गदर्शक माहिती तुमच्यासाठी नक्कीच उपयोगी ठरेल.